فرمول محاسبه قیمت طلا ۱۸ عیار؛ ساده‌ترین روش محاسبه طلا نو و دست‌دوم برای خرید و فروش

اگر تا حالا فاکتور طلافروشی را نگاه کرده باشی و با خودت گفته باشی «اینا رو چطور حساب می‌کنن؟»، تنها نیستی. خیلی‌ها موقع خرید یا فروش طلا، از اعداد روی فاکتور سر درنمی‌آورند و دقیق نمی‌دانند نحوه محاسبه قیمت طلا چطور است.
هدف این مطلب این است که به زبان ساده، فرمول محاسبه قیمت طلا ۱۸ عیار را برایت توضیح بدهم؛ طوری که بعد از خواندن، بتوانی خودت محاسبه خرید طلا و محاسبه قیمت طلا برای فروش را انجام بدهی.

در طول متن، هم ساده‌ترین روش محاسبه طلا را یاد می‌گیری، هم فرمول‌های دقیق‌تر برای طلا نو و محاسبه طلا دست دوم.

قبل از محاسبه طلا؛ چند مفهوم ساده اما مهم

برای اینکه فرمول محاسبه طلا را خوب بفهمی، لازم است چند اصطلاح را بشناسی:

عیار طلا چیست؟ چرا ۱۸ عیار مهم است؟

عیار یعنی درصد خلوص طلا در یک قطعه.

• طلای ۲۴ عیار = طلای تقریباً خالص
• طلای ۱۸ عیار = طلای رایج در طلاجات بازار ایران

وقتی درباره فرمول محاسبه قیمت طلا 18 عیار صحبت می‌کنیم، یعنی می‌خواهیم بدانیم یک گرم از طلایی که ۷۵٪ آن طلاست را چطور حساب کنیم.

اجرت ساخت

اجرت هزینه‌ای است که بابت طراحی و ساخت قطعه طلا پرداخت می‌کنی.

هرچه کار روی کار ظریف‌تر، پرجزئیات‌تر یا دست‌سازتر باشد، اجرت بالاتر است.

اجرت معمولاً به‌صورت تومان به‌ازای هر گرم یا به‌صورت مبلغ کلی روی فاکتور می‌آید.

سود فروشنده

طلافروشی هم مثل هر کسب‌وکار دیگری باید سود داشته باشد. این سود طبق درصد مشخصی به قیمت اضافه می‌شود.

مالیات و هزینه‌های قانونی

طبق قانون، روی طلا مالیات بر ارزش افزوده و بعضی هزینه‌های قانونی دیگر هم محاسبه می‌شود.
عدد دقیق مالیات را فاکتور مغازه مشخص می‌کند، اما مهم این است که بدانی این بخش هم در محاسبه قیمت طلا دخالت دارد.

تفاوت طلا نو و طلا دست‌دوم

• در طلا نو: اجرت ساخت + سود + مالیات وجود دارد.
• در طلا دست‌دوم: معمولاً فقط بر اساس وزن و قیمت هر گرم محاسبه می‌شود و اجرت ساخت دیگر به آن شکل مطرح نیست.

همین تفاوت، باعث فرق‌کردن محاسبه قیمت طلا دست دوم با طلا نو می‌شود.

۲. فرمول محاسبه قیمت طلا ۱۸ عیار برای خرید طلا نو (طبق فرمول جدید)

بیایید از جایی شروع کنیم که بیشترین سؤال درباره‌اش پرسیده می‌شود:
وقتی شما از ویترین مغازه طلا می‌خری، قیمت نهایی طلا نو چطور محاسبه می‌شود؟

طبق روش جدید (بر اساس قانون مالیات بر ارزش افزوده و فرمول‌های اتحادیه)، مالیات فقط روی اجرت و سود گرفته می‌شود، نه روی کل مبلغ طلا. به‌همین خاطر، فرمول کمی با روش قدیمی فرق کرده است.

فرمول کلی محاسبه قیمت طلا نو

اگر بخواهیم فرمول را به‌صورت ساده بنویسیم:

قیمت نهایی = [ (سود هر گرم + اجرت هر گرم) × ۰٫۰۹ + (طلا خام هر گرم + اجرت هر گرم + سود هر گرم) ] × وزن کالا

که در آن:

• طلا خام هر گرم = قیمت هر گرم طلا ۱۸ عیار
• اجرت هر گرم = اجرت ساخت همان کار، به‌ازای هر گرم
• سود هر گرم = سودی که طلافروش برای هر گرم در نظر می‌گیرد
• ۰٫۰۹ = همان ۹٪ مالیات بر ارزش افزوده که فقط روی اجرت + سود محاسبه می‌شود
• وزن کالا = وزن نهایی طلا (مثلاً ۳ گرم، ۵ گرم و …)

اگر بخواهیم مرحله‌به‌مرحله نگاه کنیم، اتفاقی که برای هر گرم طلا می‌افتد این است:

1. محاسبه قیمت طلای خام هر گرم
   این همان عددی است که روی تابلو مغازه یا در سایت‌های قیمت طلا می‌بینی (برای ۱۸ عیار).
2. اضافه شدن اجرت هر گرم
   اجرت هزینه ساخت و طراحی کار است که برای هر گرم تعریف می‌شود.
3. محاسبه و اضافه شدن سود هر گرم
   سود می‌تواند به‌صورت درصدی از جمع (طلا خام + اجرت) محاسبه شود و بعد به‌صورت مبلغ به فرمول وارد شود.
4. محاسبه مالیات ۹٪ فقط روی اجرت + سود
   یعنی ۹٪ × (اجرت هر گرم + سود هر گرم)
5. جمع شدن همه این‌ها و در نهایت ضرب در وزن کل تا قیمت نهایی به‌دست بیاید.

مثال عددی با فرمول جدید (طلای نو)

فرض کن می‌خواهی یک حلقه طلای ۱۸ عیار بخری با مشخصات زیر:

• وزن: ۳ گرم
• قیمت هر گرم طلا ۱۸ عیار (طلا خام): ۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان (فقط مثال)
• اجرت ساخت هر گرم: ۴۰۰,۰۰۰ تومان
• سود فروشنده: ۷٪ از جمع (طلا خام + اجرت) برای هر گرم

حالا مرحله‌به‌مرحله نحوه محاسبه طلا را با فرمول جدید پیش می‌رویم.

۱. محاسبه سود هر گرم

اول جمع طلا خام + اجرت هر گرم را حساب می‌کنیم:

• طلا خام هر گرم = ۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان
• اجرت هر گرم = ۴۰۰,۰۰۰ تومان

جمع پایه = ۳,۰۰۰,۰۰۰ + ۴۰۰,۰۰۰ = ۳,۴۰۰,۰۰۰ تومان

حالا سود ۷٪ روی این جمع:

سود هر گرم = ۷٪ × ۳,۴۰۰,۰۰۰
سود هر گرم ≈ ۲۳۸,۰۰۰ تومان

۲. محاسبه قیمت قبل از مالیات (هر گرم)

حالا طلا خام + اجرت + سود را با هم جمع می‌کنیم:

قیمت هر گرم قبل از مالیات = ۳,۰۰۰,۰۰۰ + ۴۰۰,۰۰۰ + ۲۳۸,۰۰۰
قیمت هر گرم قبل از مالیات = ۳,۶۳۸,۰۰۰ تومان

۳. محاسبه مالیات ۹٪ (فقط روی اجرت + سود هر گرم)

طبق فرمول جدید، ۹٪ مالیات فقط روی مجموع اجرت + سود محاسبه می‌شود:

• اجرت هر گرم = ۴۰۰,۰۰۰
• سود هر گرم ≈ ۲۳۸,۰۰۰

مجموع اجرت + سود = ۴۰۰,۰۰۰ + ۲۳۸,۰۰۰ = ۶۳۸,۰۰۰ تومان

حالا مالیات ۹٪:

مالیات هر گرم = ۹٪ × ۶۳۸,۰۰۰
مالیات هر گرم ≈ ۵۷,۴۲۰ تومان

۴. محاسبه قیمت نهایی هر گرم

حالا قیمت هر گرم بعد از اضافه شدن مالیات:

قیمت نهایی هر گرم = قیمت قبل از مالیات + مالیات
قیمت نهایی هر گرم = ۳,۶۳۸,۰۰۰ + ۵۷,۴۲۰
قیمت نهایی هر گرم ≈ ۳,۶۹۵,۴۲۰ تومان

۵. محاسبه قیمت نهایی برای ۳ گرم

در آخر، قیمت نهایی هر گرم را در وزن کالا ضرب می‌کنیم:

قیمت نهایی حلقه = ۳,۶۹۵,۴۲۰ × ۳
قیمت نهایی حلقه ≈ ۱۱,۰۸۶,۲۶۰ تومان

این عدد، قیمت تقریبی است که با فرمول محاسبه قیمت طلا ۱۸ عیار بر اساس روش جدید (مالیات فقط روی اجرت و سود) به دست می‌آید.
طبیعتاً در عمل ممکن است چند هزار تومان اختلاف به خاطر گرد کردن اعداد یا سیاست داخلی هر مغازه وجود داشته باشد، اما منطق کلی محاسبه همین است.

۳. محاسبه قیمت طلا دست‌دوم (وقتی طلا را به مغازه می‌فروشی)

حالا برویم سراغ محاسبه قیمت طلا دست دوم؛ یعنی زمانی که شما طلای خودتان را به طلافروشی می‌فروشی.
اینجا شرایط با خرید طلا نو فرق می‌کند، چون:

• خبری از اجرت ساخت برای شما نیست،
• مالیات بر ارزش افزوده هم به آن شکل برای مشتریِ فروشنده اعمال نمی‌شود،
• طلافروشی طلا را «برای ذوب یا فروش مجدد» می‌خرد، نه به‌عنوان کار نو با اجرت.

به‌همین دلیل، در عمل فرمول ساده‌تری برای محاسبه قیمت طلا برای فروش (از طرف مشتری به مغازه‌دار) استفاده می‌شود.

فرمول کلی محاسبه طلا دست‌دوم

به‌طور معمول، مغازه‌دار این‌طور حساب می‌کند:

قیمت خرید طلا از مشتری ≈ (وزن × قیمت هر گرم طلا ۱۸ عیار) − کسورات (٪ یا مبلغ ثابت)

مراحل معمول:

1. مشاهده قیمت هر گرم طلا ۱۸ عیار روی تابلو یا سایت معتبر
2. وزن کردن طلا روی ترازو
3. ضرب وزن در قیمت هر گرم = قیمت خام
4. کم‌کردن درصدی جزئی به‌عنوان:
   • هزینه ذوب،
   • خواب سرمایه،
   • حاشیه سود مغازه‌دار.

در بیشتر مواقع، اجرت ساختی که شما قبلاً موقع خرید داده‌ای، در محاسبه طلا دست‌دوم برای شما برنمی‌گردد؛ به‌همین خاطر است که معمولاً هنگام فروش، مبلغی که دریافت می‌کنی کمتر از مبلغ خرید اولیه است.

مثال عددی برای محاسبه طلا دست‌دوم

فرض کن:

• وزن طلای دست‌دومت: ۵ گرم
• قیمت هر گرم طلا ۱۸ عیار: ۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان
• درصد کسر بابت هزینه‌ها: ۱٪ (فقط به‌عنوان مثال؛ در عمل ممکن است بیشتر یا کمتر باشد)

۱. محاسبه قیمت خام طلا

قیمت خام = وزن × قیمت هر گرم
قیمت خام = ۵ × ۳,۰۰۰,۰۰۰ = ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان

۲. محاسبه مبلغ کسر شده

مبلغ کسر شده = ۱٪ × ۱۵,۰۰۰,۰۰۰
مبلغ کسر شده = ۱۵۰,۰۰۰ تومان

۳. مبلغ نهایی که طلافروشی به شما پرداخت می‌کند

مبلغ پرداختی = قیمت خام − مبلغ کسر شده
مبلغ پرداختی = ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ − ۱۵۰,۰۰۰
مبلغ پرداختی ≈ ۱۴,۸۵۰,۰۰۰ تومان

به‌همین دلیل است که محاسبه قیمت فروش طلا (وقتی شما به مغازه می‌فروشی) با قیمتی که همان وزن طلا را نو از ویترین می‌خری کاملاً فرق دارد؛
در خرید طلا نو:

• اجرت + سود + مالیات روی قیمت می‌آید،

اما در فروش طلا دست‌دوم:

حتی ممکن است درصدی هم بابت هزینه‌ها کم شود.

اجرتی که قبلاً داده‌ای، برنمی‌گردد،

محاسبه قیمت طلا برای فروش در مغازه (قیمت ویترین)

وقتی می‌گوییم محاسبه قیمت طلا برای فروش یا محاسبه قیمت فروش طلا منظور همان قیمتی است که مشتری باید بپردازد.

اگر بخواهیم از دید مغازه نگاه کنیم، فرمول به این شکل است:

محاسبه طلا برای فروش = قیمت طلای خام + اجرت ساخت + سود فروشنده + مالیات

یعنی تقریباً همان فرمول بخش اول.
تفاوت اینجاست که:

• در محاسبه فروش طلا، مغازه‌دار همه هزینه‌ها + سود را در نظر می‌گیرد.
• در محاسبه خرید طلا (وقتی از مشتری می‌خرد)، اجرت و سود را حذف می‌کند.

برای همین است که قیمت ویترین با قیمتی که مغازه از تو می‌خرد فرق دارد.

محاسبه قیمت طلا آنلاین؛ چقدر می‌توان به آن تکیه کرد؟

امروز خیلی از افراد در گوگل عباراتی مثل محاسبه قیمت طلا آنلاین یا محاسبه فروش طلا انلاین را جستجو می‌کنند.
این سایت‌ها معمولاً:

• قیمت هر گرم طلا را از منبع معتبری می‌گیرند،
• از شما وزن را می‌پرسند،
• گاهی امکان وارد کردن اجرت و درصد سود را می‌دهند،
• در نهایت، قیمت حدودی را نمایش می‌دهند.

مزایای محاسبه فروش طلا آنلاین

• سرعت بالا
• دیدن یک تخمین قبل از رفتن به مغازه
• مناسب برای مقایسه کلی

محدودیت‌ها

• همه سایت‌ها اجرت و سود واقعی مغازه‌دار را لحاظ نمی‌کنند.
• ممکن است مالیات را طبق قانون قدیمی یا جدید اشتباه حساب کنند.
• همیشه باید فاکتور نهایی مغازه را ملاک قرار بدهی، نه فقط ماشین‌حساب آنلاین را.

پس اگرچه محاسبه قیمت طلا آنلاین ابزار خوبی است، اما بهتر است از آن به‌عنوان راهنمای تقریبی استفاده کنی، نه معیار قطعی.

ساده‌ترین روش محاسبه طلا برای افراد عادی (روش سرانگشتی)

اگر نمی‌خواهی وارد جزئیات کامل شوی و فقط می‌خواهی بدانی حدوداً آیا فاکتور منطقی است یا نه، این ساده‌ترین روش محاسبه طلا است:

• قیمت هر گرم طلا ۱۸ عیار را از سایت معتبر یا تابلو مغازه ببین.
• وزن طلا را ضرب در قیمت هر گرم کن.
• اجرت را حدوداً از فروشنده بپرس (به ازای هر گرم × وزن).
• جمع این دو را حساب کن؛ این می‌شود قیمت بدون سود و مالیات.
• حدوداً ۱۰ تا ۲۰ درصد روی این عدد بگذار (برای سود + مالیات و سایر هزینه‌ها).

اگر عددی که به دست آوردی نزدیک به مبلغ فاکتور بود، یعنی محاسبه طلا تقریباً منطقی است. اگر اختلاف خیلی زیاد بود، می‌توانی محترمانه از فروشنده بخواهی ریز فاکتور و نحوه محاسبه طلا را برایت توضیح بدهد.

اشتباهات رایج در نحوه محاسبه قیمت طلا

چند اشتباه رایج که بهتر است حواست به آن‌ها باشد:

اشتباه ۱: توجه نکردن به وزن دقیق

گاهی وزن روی ترازو با عددی که در ذهن داری تفاوت دارد. همیشه به وزن دقیق روی فاکتور توجه کن.

اشتباه ۲: ندیدن اجرت و تصور اینکه قیمت فقط وزن × قیمت هر گرم است

بسیاری فکر می‌کنند فرمول محاسبه قیمت طلا فقط همین است:

وزن × قیمت هر گرم

درحالی‌که اجرت و مالیات می‌توانند رقم قابل توجهی به مبلغ نهایی اضافه کنند.

اشتباه ۳: اشتباه در درک تفاوت طلا نو و دست‌دوم

در محاسبه قیمت طلا دست‌دوم، اجرت ساخت عملاً برنمی‌گردد.
خیلی‌ها فکر می‌کنند همان پولی که داده‌اند را موقع فروش می‌گیرند، درحالی‌که چنین چیزی واقع‌بینانه نیست.

اشتباه ۴: اعتماد کامل به ماشین‌حساب‌های نامعتبر

محاسبه فروش طلا آنلاین اگر از سایت‌های ناشناس انجام شود، ممکن است با قیمت‌های واقعی بازار اختلاف داشته باشد. همیشه چند منبع را مقایسه کن.

جمع‌بندی

اگر بخواهیم کل بحث را در چند جمله خلاصه کنیم:

فرمول محاسبه قیمت طلا ۱۸ عیار برای خرید طلا نو شامل: وزن، قیمت هر گرم، اجرت، سود و مالیات است.

در محاسبه طلا دست‌دوم، معمولاً فقط وزن × قیمت هر گرم طلا ۱۸ عیار (با کسر درصد کمی) ملاک است.

محاسبه قیمت طلا برای فروش در مغازه (به مشتری) با محاسبه قیمت فروش طلا از مشتری (وقتی تو طلا را می‌فروشی) فرق دارد، چون اجرت و سود در یک طرف حذف می‌شود.

با چند تمرین ساده و استفاده از ماشین‌حساب، خودت می‌توانی به‌راحتی محاسبه طلا را انجام بدهی و با خیال راحت‌تر خرید یا فروش کنی.

سوالات متداول درباره محاسبه قیمت طلا (FAQ)